حالت موضوعی | حالت خطی

**naser66** · 16-12-2009 02:15 AM

علل مخالفت عالمان مذهبى با صوفيان:

مطالبى كه مورد مخالفت علماى دين با صوفيان واقع شده فراوان بوده و در كتابهايى كه بر ضد صوفيان نوشته شده، به تمام آن مسائل اشاره گرديده و از آنها انتقاد شده است و برخى از آنها عبارتند از:
1ـ مسئله جدايى و تفرق مردم به خاطر رفتن به خانقاه. صوفيه در برابر مسجد و مدرسه كه پناهگاه متشرعه و فقها بوده است، آنها نيز براى خويش زاويه و خانقاه ساخته اند و رفته رفته آدابى و ترتيبى از آن خود به وجود آورده اند كه منتهى به پيدايش سلاسل صوفيه شده است و بدين گونه عامّه مسلمانان، خاصّه مستعدان و صاحبدلان را در راه بين مدرسه و خانقاه سرگردان داشته اند. (ارزش ميراث صوفيه، 35).
2ـ صوفيان با گفته ها و نوشته هاى خويش، حدّ و مرز كلمات و مفاهيم و معانى دينى را مى شكستند و غير مسقيم از ارزش كلمات مقدس شرعى مى كاستند نام و صفات خداوند و ديگر واژه هاى توقيفى دينى را از وضع اوليه خود بيرون برده و به جاى آن يك دسته الفاظ رمزى و مجازى مانند:ساقى، شاهد، عشق، مى زنا، و جز آن قرار مى داند، و مفاهيم برخى جملات دينى را هم دگرگون مى كردند; مثلا در شريعت گفت شده گناه مكنيد. ابن عربى مى گفت: ترك گناه، گناه است! (حسنات العارفين 37).
بنا به دستور شرع، شيطان لعنت شده است; ولى احمد غزالى (526هـ) مى گفت: هر كه تعليم توحيد از ابليس نگرفت زنديق است (حسنات العارفين، 32).
3ـ در اشعار و غزليات خود به منهيات و منكرات شرعى، اظهار علاقه شده و غير مستقيم افراد ساده و عامى به لااباليگرى و فسق و گمراهى تحريك و خوانده مى شدند، آنها مى گويند:
آن تلخ وش كه صوفى اُمّ الخبائثش خواند *** اشهى لنا و احلى من قبلة الغدار
مرا سجده گه بيت «بنت العنب» بس *** كه از بيت امّ القرى مى گريزم!
4ـ استدلالات علمى كه درباره شناخت خداوند، ابزار كار علما و مدافعان شريعت است ولى از نظر صوفيان، مانع و حجاب بين بنده و خالق شمرده مى شدند. (شرح احوال باباطاهر، صفحه 13).
5ـ دريافتهاى شخص صوفيان به جاى مسائل وحى قرار مى گرفت مثلا به جاى آنكه گفته شود: پيامبر چنين فرمود، گفته مى شد دلم از خدايم چنين گويد (حدثنى قلبى عن ربّى) و گاهى هم برخى از بدعتها و نوآوريهاى اولياء و مشايخ در حد و مرتبه سنت والاى پيامبر(صلى الله عليه وآله) قرار مى گرفت. (مناقب العارفين جلد 2، صفحه 578) البدعة الحسنة الصادرة عن كُمّل الاولياء كالسنة السنيه الوارده عن الانبياء، (الحكمه الترمذى و نظريته فى الولايه جلد 1، صفحه 366).
6ـ پرستش عاشقانه خداوند، به حالت سماع و استفاده از آلات موسيقى عمل ناروا و خلاف شرع شمرده مى شد، اما اين كار بين صوفيان معمول بود و انجام مى گرديد.
7ـ مسئله وحدت وجود نيز به صورت مؤدبانه اى از همه خدايى «فسبحان من اظهر الاشياء و هو عينها» منزّه است كسى كه پديد آورده موجودات را و خود عين همان موجودات است (مقدمه فصوص الحكم صفحه 25) شديداًمورد اعتراض فقها قرار دارد.
در برابر اين همه اعتراضات و انتقادات فقيهان، صوفيان، ضمن تأويل مطالب خود، علماى مذهبى را قشرى و اهل ظاهر و بى خبر از حالات معنوى و مغرض و جاه طلب مى خواندند و آ»ان را به داشتن چنين صفاتى نكوهش مى كردند (كيمياى سعادت، صفحه 29 ـ30) (تاريخ خانقاه در ايران صفحه 517 و صفحه 519)

***محمد آسیابانی*** · 14-10-2010 12:02 AM

با سلام

اکثر قدما و متاخران علماي شيعه در ذم صوفیه و فرقه های مختلف آنان کوشیده اند و برخی از این علما در رد اهل تصوف کتاب هایی را به رشته تحریر در آورده اند. مثل: مرحوم شیخ صدوق که از محدثین و متکلمین معروف شیعه است و یا شيخ مفيد که عماد مذهب شيعه بوده ، شيخ طوسي که بزرگ طائفه شيعه است ، علامه حلي - رحمه الله - که در علم و فضل مشهور است ، شيخ شهيد و شيخ علي در کتاب «مطاعن مجرميه »، و فرزند او شيخ حسن در کتاب «عمدة المقال » ، شيخ عالي قدر جعفربن محمد دوريستي در کتاب «اعتقاد» ،ابن حمزه در چند کتاب، ، سيد مرتضي رازي ،ملا احمد اردبيلي معروف به مقدس اردبیلی در کتاب «حديقة الشيعه » ،ملا محمدباقر مجلسي در «عين الحياة » ،ملا محمدطاهر قمي در «تحفة الاخبار» همگی این علما و فحلا در رد صوفیه کتاب های گرانبها و نوشته های گرانسنگی را به ارمغان آورده اند.

با تصرف و تلخیص از :آقا محمدجعفر بن آقا محمدعلي بن وحيد بهبهاني، فضايح الصوفيه، تحقيق مؤسسه علامه مجدد وحيد بهبهاني، قم، انتشارات انصاريان،1413 ه . ق، صص 39-40.

uosef-madani · 01-11-2010 02:48 PM

دکتر صابر طعیمه در کتاب (الصوفیه معتقداً ومسلکاً) می‌گوید: به نظر می‌رسد گوشه‌نشینی و پارسایی مسیحیت که راهبان آن در صومعه‌ها لباس پشمینه می‌پوشیدند، و زیاد بودن تعداد آنها که خود را به برای این امر اختصاص داده بودند در سرزمین‌های اسلامی که اسلام بوسیله توحید آنرا فتح كرد، در روش صوفیهای اولیه نقش و تأثیر اساسی داشته است .(1)
شیخ احسان إلهی ظهیر ـ یرحمه الله ـ در کتاب «التصوف، المنشأ والمصدر» می‌گوید: هنگامی که در تعالیم صوفی‌های قدیم و متأخر و روایات و سخنان آنان در کتاب‌های قدیم و جدید تعمق می‌کنیم، بین آنها با تعالیم قرآن و سنت اختلاف زیادی می‌بینیم و اساس و ریشه تعالیم آنان نه از سیر و سلوک حضرت محمد ص و نه از سیر و سلوک یاران بزرگوار و نیکوکار‌ او، که آفریده‌های برگزیدة خداوند بودند، سرچشمه می‌گیرد، بلکه افکارشان از رهبانیت مسیحی و برهمایی هندی و پارسایی یهودی و زهد بودایی گرفته شده است .(2)

شیخ عبدالرحمن وکیل در مقدمه کتابش (مصرع التصوف) می‌گوید: «تصوف پست‌ترین حیله‌ای بود که شیطان برای مسخره کردن بندگان، در جنگ با خدا و پیامبران او ابداع کرد، این حربه زردتشتیان بود که به وسیلة آن به ربانی بودن تظاهر می‌کردند، بلکه تصوف نقاب همه دشمنان صوفی برای دین حق است. اگر به خوبی در آن تحقیق کنی، تعالیم برهمایی، بودایی، زردتشتی، مانوی، افلاطونی، گنوسی، یهودی، نصرانی و بت پرستی جاهیت را در آن می‌یابی .(3)

_________________________
( 1) الصوفیه معتقداً ومسلکاً، صفحه 17.
( 2) التصوف المنشاء والمصدر، صفحه 28.
( 3) مصرع التصوف، صفحه 19.

saghii · 03-02-2011 11:38 PM

با تمام ادعاهایی که از سوی صوفیان به صوفی بودن ملاصدرا ارائه شده [همچون بیانیه یوسف مردانی نماینده قطب گنابادیه]، باید گفت که وی از مخالفین سرسخت صوفیه بوده و با نوشتن رساله و کتابی درباره صوفیان با نام -« کسر الاصنام الجاهلیه (شکستن بتهای جاهلیت) »- به مبارزه و مخالفت با صوفیه پرداخته و خود را از صوفیگری مبرّا نموده و نسبت های صوفی گری را به خودش، غیرصحیح خوانده است.
ملاصدرا در کتابی درباره ی صوفیان می نویسد:
« اینها به گفته های مثلاً غیبی قطب اکتفا می نمایند آنها عقل و شعور خود را تعطیل کرده و به یک شخص ناقص مانند خود، چنگ زده اند، با تمام این پلیدیها جمعی از انسانهای نادان خیال می کنند که صوفیان دارای علمِ و معرفت هستند و حق تعالی را مشاهده می کنند و به وصال الهی رسیده اند و فانی در حق و باقی به حق هستند. قسم به خدا که آنها از این حقائق چیزی جز یک اسم خالی نمی فهمند. آنها با چشم حقارت به علمای واقعی نظر می کنند و چه بسا دیده شده که صنعت گران و بازاریان آنها شغل خود را ترک کرده اند و به مدت طولانی در خدمت سران صوفیه بوده و از آنها همین حرفهای مزخرف را یاد گرفته اند ..... و قطب آنها این مزخرفات را برای صوفیه بیان می کند، گوئی که وحی می گوید .... و برای خود و بعضی از مریدان احمقش ادعای وصول الی الله دارد در حالی که آنها از فُجّار و منافقان اند و خدا می داند که آنها دروغگویانند ».

منبع: (کسر اصنام الجاهلیه ص1 به نقل از سفینته البحار ج3 ص148 ماده صرف, چاپ آستان قدس رضوی)