بسم الله الرحمن الرحیم
یکی از مسائل و مشکلات امروز مسئله منجی و ظهور منجی است . همان گونه که همه مستحضر هستید منجی در اسلام مهدی (ع) است ، که به اعتقاد شیعه ایشان از دیدگان غایب اند و این موضوع (یعنی ظهور) باعث سوء استفاده بسیاری از دروغ گویان شده است .
برای روشن شدن این مطلب ما به احادیث امامان بزرگوار رو می آوریم .
در کتاب اصول کافی « بابٌ کَراهِیَةِ التَّوقیت » از ابو حمزه ثمالی که وی از امام باقر نقل کرده چنین منقول است :
«شنیدم امام باقر (ع) می فرمود ای ثابت همانا خدای تبارک و تعالی این امر را در هفتاد وقت گذاشت ، چون حسین (ع) کشته شد خشم خدای تعالی بر اهل زمین سخت گشت آن را تا صد و چهل به تأخیر انداخت . سپس ما که به شما خبر دادیم آن خبر را فاش کردید و از روی پوشیده پرده برداشتید ، بعد از آن خدا برای آن وقتی نزد ما قرار نداد . خدا هرچه خواهد محو کند و ثابت گذارد و اصل کتاب نزد اوست» .
از این حدیث این مطلب به دست می آید که در اوقات ظهور ممکن است بدا پیش بیاید . یعنی ممکن است با اتّفاقی خداوند در آن تجدید نظر کرده و آن وقت را به عقب یا جلو بیندازد .
باز حدیثی دیگر از امام صادق در همان کتاب و همان باب است که جداً تأمّل بر انگیز است :
«عبد الرحمن ابن کثیر گوید : خدمت امام صادق نشسته بودم که مهزم وارد شد و عرض کرد : قربانت به من خبر دهید این امر که در انتظارش هستیم کی واقع می شود ؟ فرمود : ای مهزم دروغ گفتند وقت گزاران و هلاک شدند شتاب کنندگان و نجات یافتند تسلیم شوندگان» .
باز در همان کتاب و همان باب از ابو بصیر منقول است :
«ابو بصیر گوید : از امام صادق (ع) راجع به قائم (ع) پرسیدم ، فرمود : وقت گزاران دروغ گویند ، ما خانواده ای هستیم که تعیین وقت نکنیم» .
از این روایات به روشنی پیدا است که امامان (ع) تعیین وقت نکرده بلکه آنانی را که تعیین وقت کرده اند و می کنند دروغ گو معرفی کرده اند و از حدیث اوّلی روشن گردید که ممکن است زمانی برای ظهور منجی باشد و ظهور منجی نزدیک ولی ممکن است با روخ داد ها و وقایعی بدا حاصل شود و ظهور منجی باز به تأخیر بیفتد .
البته ظهور شرایطی دارد که از مهم ترین شروط آن آمادگی خود مردم است .
در کتاب غیبت نعمانی ص 274 مکتوب است :
«هشام ابن سالم از امام صادق روایت کرده که ایشان فرمودند :
امر قیام مهدی ما محقّق نخواهد شد مگر این که تمام اصناف مردم به حکومت برسند تا نتوانند بگویند اگر حکومت به دست ما داده می شد عدالت و حق را اجرا می کردیم . بعد از رسیدن همه طبقات به حکومت آن گاه مهدی ما ظاهر می شود و حق و عدالت را اجرا می کنند»
پس چه زیبا امام (ع) این شرط را توضیح داد .
از این حدیث پیداست که یکی از شرایط مهم ظهور وا ماندن مردم و به این نتیجه رسیدن که ما نمی توانیم کاری از پیش ببریم و باید یک منجی بیاید . در حقیقت امام می خواهد بگوید که باید تمام ایده های فکری که در جهان است به روی کار بیایند و به عجز خود پی ببرند آن وقت مردم آماده ظهور هستند .
باز امامان (ع) نشانه هایی را ذکر کرده اند که از حتمیات است و به ما فرموده اند که اگر اینان واقع شدند بدانید که ظهور حتمی است .
از حتمیات شمرده پنج نشانه است که زمانی که این پنج نشانه در جهان خارج اتفاق افتاد آن گاه ظهور حتمی است .
یکی از آن پنج نشانه خروج سفیانی است . در حدیثی از امام صادق (ع) این مطلب این چنین بیان شده (اثباة الهداة / ج 7 / ص 396) :
«خروج سفیانی از اموری است که حتماً باید قبل از ظهور واقع گردد و خروج او در ماه رجب است» .
باز در کتاب غیبت طوسی ص 267 از امام ششم منقول است :
«پیش از ظهور حضرت مهدی پنج نشانه تحقّق پیدا می کند :
1 . صیحه آسمانی
2 . خروج سفیانی
3 . خسوف در بیدا
4 . خروج یمانی
5 . کشته شدن نفس زکیّه
باز در مکیال المکارم / ج 2 / ص 185 از امام صادق چنین روایت کرده :
«برای قائم ما پنج نشانه است :
1 . خروج سفیانی
2 . خروج یمانی
3 . صیحه آسمانی
4 . کشته شدن نفس زکیّه
5 . خسوف در بیدا
باز در مکیال المکارم / ج 2 / ص 188 از امام ششم چنین روایت کرده :
«از علائمی که باید پیش از ظهور حضرت ولی عصر (ع) در خارج محقّق شود خروج سفیانی ، خسوف در بیدا ، کشته شدن نفس زکیّه و ندای آسمانی است» .
امّا منظور از خسوف در بیدا این است که لشکریان سفیانی در سرزمینی در در عربستان به نام بیدا در زمین فرو می روند .
و نفسه زکیّه گویی همان یمانی است که از یمن قیام می کند و به قتل می رسد .
و سفیانی هم شخصی است به نام عثمان ابن انبسه که از شام خروج می کند .
پس نشانه های ظهور حضرت پنج نشانه شد :
1 . خروج سفیانی
2 . خروج یمانی
3 . ندای آسمانی
4 . خسوف در بیدا
5 . کشته شدن نفس زکیّه .
این پنج نشانه از حتمیات است و دیگر نشانه ها از احتمالات که آن هم جای بحث دارد .
در این باره بحث بسیار است ولی چون مجال آن در این جا نیست به همین مقدار اکتفا می کنیم .